logo-bns-app.png



¬ę Met de Palm in de hand | Index | Onnodige heibel over kwajongensstreken ¬Ľ

February 12, 2000, by Léon Krijnen

De zeepkisten van het web   

Ik schrijf dit in overtreding, mijn oren gespitst. Mijn computer mag vandaag niet aan. En als er iemand aan de deur komt, spreek ik slechts Nederlands. Het zou de energiepolitie kunnen zijn. Het is veertig graden in Melbourne en de wind die uit het noorden komt laat brandblaren achter op je huid. Desondanks mag er voor de vijfde achtereenvolgende dag tussen een uur 's middags en zeven uur 's avonds geen gebruik worden gemaakt van airconditioners, wasmachines en computers.

Er wordt gestaakt, nadat de directie van de elektriciteitscentrale van Yallourn het door de vakbond voorgestelde akkoord van tafel heeft geveegd.
Intussen is ook het watergebruik aan banden gelegd en is er een totale fireban afgekondigd, vanwege het gevaar voor bosbranden. Problemen waar men in winters Nederland geen weet van heeft, dus mijn deadline blijft donderdagmorgen Nederlandse tijd, eind van de middag in Victoria. Ze zoeken het maar uit, hier. Als de bel gaat trek ik de stekker eruit, zodat de laptop op de batterijen verder gaat, en maken ze me niks. Of zou zo'n controleur aan de hete adaptor gaan voelen en ben ik er dan toch gloeiend bij? Snel doortikken dus.
Intussen heb ik mezelf de volgende vraag gesteld: ben ik een eigenwijs stuk vreten? Sommigen menen van wel. Misschien hebben ze gelijk. Hetgeen onverkort laat, denk ik dan altijd maar, dat wie eigenwijs is, soms gelijk kan hebben. Ik denk niet dat ik dat vaker dan gemiddeld heb, en ik ben ook niet constant op zoek naar de bewijzen voor mijn opvattingen.
Wie dat wel is, heeft aan het internet een goede dienaar. Vroeger moest je naar de bieb om daar op zoek te gaan naar feiten en bewijzen. Tegenwoordig zet je de computer aan en kun je overal terecht. Dankzij het net is iedereen expert geworden. Waar had u over meegepraat en verstand van gehad willen hebben? Maakt niet uit wat, op het net staan trouwe dienstbodes te wachten die oplepelen wat u zoekt.
Komt het niet van pas? Dan zoekt u gewoon verder. Het internet is zowel bijbel als dierenwereld. Zodra iemand met een bijbeltekst zijn waarheid aan probeert te tonen, staat er een ander op die in hetzelfde testament het tegenovergestelde heeft gevonden.
Het probleem van 'feiten' op het net is het waarheidsgehalte ervan. Wie bepaalt dat? Wie zet er de stempels true of false op? Niemand. Maar dat is geen nieuw probleem. Zolang boeken gedrukt worden, zijn daarin zowel leugens als waarheden verkondigd. Intussen gaan we gaan ervan uit dat encyclopedieŽn, of de op Nederlandse scholen gehanteerde geschiedenisboeken inhoudelijk kloppen. Anders dan als we onder een communistisch of totalitair regime zouden zuchten, dat zijn eigen geschiedenis schrijft of herschrijft. Wie controleert ooit tijdens het lezen van een roman of de feiten daarin kloppen? Misschien niet nodig, want fictie, maar daarom gevaarlijk.
De historicus die de holocaust ontkent, is in sommige landen strafbaar. Maar niet de schrijver, die een persoon in een roman hetzelfde laat beweren. Niemand weet hoeveel boeken er gedrukt zijn die vol leugens staan. Of, zo u wilt, fouten of vergissingen. Bovendien zijn er genoeg voorbeelden van gerenommeerde wetenschappelijke onderzoekers of historici, waarvan later werd vastgesteld dat ze de plank misgeslagen hadden. Of onderzoeksresultaten vervalst hadden omdat ze niet pasten bijeen eenmaal ingenomen standpunt.
Het verschil tussen de boekhandel en het net is het gemak waarmee informatie gepresenteerd kan worden. Wie vroeger niet genoeg geld had om zelf een boek te laten drukken als hij geen uitgever kon vinden, restte slechts de zeepkist op de straathoek. Op het net kan iedere geletterde, ieder door niemand begrepen genie, maar ook iedere psychopaat, binnen een halfuur op een zeepkist klimmen en door de hele wereld gehoord worden.
Is dat een probleem? Valt wel mee. Als u op zaterdagmorgen naar de kioskloopt om de leesspulletjes voor het weekeinde in te slaan, gebruikt uook u gezonde verstand. En als u een roddelblad koopt, dan weet u waarom u dat doet. Als ik iets wil weten over de laatste ontwikkelingen op het net, ga ik naar het perfecte Circuits, het donderdagse katern over internet van de New York Times. Of ik surf naar CNet en Webwereld en nog wat intechnologie gespecialiseerde websites, die hun betrouwbaarheid hebben bewezen.
Filteren
Ik ga niet naar nieuwsgroepen op het net, waar men zich voornamelijk bezighoudt met samenzweringen en complottheorieŽn. Waarom zou ik me met Matt Drudge vermoeien? Die heeft misschien een keer raak geprikt met de aanzet van de affaire Clinton-Lewinsky, maar daarna was het voornamelijk geblaas van zijn ivoren toren.
De door mij vertrouwde websites doen hetzelfde als de redactie van iedere krant: filteren. Een overvloed aan gegevens en onzin schiften. Nieuws is nooit te verslaan. Als er ergens op een van die miljoenen zeepkisten, die zich websites noemen, iets wordt verkondigd wat de moeite waard is, dan is het tegenwoordig sneller dan ooit gepromoveerd naar de voorpagina van een vertrouwde website, en de krant. Als het niet klopt, dan zult u dat zo mogelijk nog sneller horen. Van een ander, of van de foutenmaker zelf, voordat hij door de concurrentie voor schut gezet wordt.
Niet alleen de leugen gaat in een vloek en een zucht de wereld over, ook de waarheid reist op het net sneller dan ooit.
De bel gaat. Ik trek de stekker eruit. En als het een controleur is, lieg ik dat ik barst.

Posted: February 12, 2000 09:40 PM (887 words).   

Comment over here or on my Facebook wall . . .