logo-bns-app.png



« Stand verplicht | Index | De natuur in de stad »

March 20, 2004, by Léon Krijnen

Big Brother in dienst van de vergeetachtige medemens   

donner.jpgEen maand geleden ging het op deze plaats over RFID; radio frequency identification chips. 'Miljarden kleine big brothers in de doos van Pandora’ stond er boven. Enkele lezers stuurden bezorgde mailtjes; of het echt al zo ver was met die dingen, en waar dat allemaal toe zou leiden in de toekomst? Die zorg, zo realiseerde ik me achteraf, kwam wellicht door de teneur van mijn stukje.

Ik vind het een fascinerende en prachtige techniek, maar ik wilde daarbij tegelijkertijd even wijzen op allerlei mogelijke vormen van misbruik die er gemaakt kunnen worden van iedere (nieuwe) vorm van techniek.
Sommige lezers denken altijd mee. Een van hen, Hans Postelmans, wees me erop dat de chip die tegenwoordig steeds meer honden in hun nek hebben misschien wel gebruikt zou kunnen worden om te meten en door te geven waar en hoeveel het beest dagelijks poept. Vergezocht? Wie weet pieken bloeddruk en temperatuur van ieder zoogdier eventjes als-ie zit te persen, dus er moet iets mogelijk zijn.
Cultuurhistoricus Karel Leenders, iedere week weer goed voor een ontnuchterende voetnoot onder wat ik meende te weten, wees me erop dat niemand zich druk hoeft te maken op de manier waarop gegevens verzameld worden. 'Potlood en papier is high-tech genoeg’, aldus Karel, 'goed oplettende politiemannen met notitieboekjes kunnen zonder chippie de kentekens van growshop-klanten noteren en met een simpel belletje identiteit en adres opvragen. Om vervolgens te gaan kijken met een hasjhond of meneer wellicht grootleverancier in plaats van gebruiker is.’
Een andere reden om u niet druk te maken om de gegevens die via RFID door de overheid verzameld zouden kunnen worden: hoe meer, hoe onmogelijker om iets zinnigs te doen met de hoeveelheid data. Het kan best zo zijn – wie durft met zekerheid het tegendeel te beweren? – dat het high-tech-gekke en terrorisme-paranoïde Amerika ieder ergens ter wereld gevoerd telefoongesprek en iedere verzonden e-mail afluistert en opslaat. Kan best wezen, maar dan zou het land tien keer meer controleurs in dienst moeten hebben dan er inwoners zijn, wil er iets zinnigs met de inhoud gedaan worden.
Ongeacht slimme computerprogramma’s die via superslimme algoritmen duizenden e-mails en telefoongesprekken per seconden op patronen en parameters zouden kunnen scannen, en sirenes af doen gaan als Bin Laden met Marokko belt. Gerede kans dat dit stukkie, dat digitaal naar geabonneerden verzonden wordt, in het Pentagon een belletje doet rinkelen. Want er staan woorden in die de digitale geigerteller uit doen slaan: Bin Laden, Marokko, Pentagon, terrorisme.
Zo werkt dat, maar daarna zou het op het beeldscherm moeten verschijnen van iemand die Nederlands gestudeerd heeft, voordat de conclusie getrokken kan worden dat er geen arrestatieteam dwars door mijn voordeur gestuurd hoeft te worden. Maakt U zich pas zorgen als beweerd wordt dat op artificiële intelligentie gebaseerde programma’s besluiten of U wel of geen gevaar voor de nationale veiligheid bent. Pas dan zou ik gaan twijfelen aan het aloude adagium dat wie goed doet niets te vrezen heeft.
Toevallig belandden er afgelopen week twee persberichten in mijn inbox over de zegeningen van RFID met betrekking tot onderwerpen waar ik op hetzelfde moment in de ware wereld mee te maken had: bejaarden en wasmachines. Het een heeft niks met het ander te maken; vanaf de zijlijn participeer ik in een prachtig project in Breda waarin leerlingen van middelbare scholen als vrijwilligers senioren via een serie cursussen het internet op helpen. Verder is het hoofdlager uit mijn wasmachine gelopen, zodat-ie van de onbalans tijdens het centrifugeren vanuit de keuken met veel kabaal zowat de kamer in wandelde. Terwijl internet tegenwoordig de aangewezen plaats is voor prijsvergelijking, bleek een oeroude methode het best om tot een mooi prijsje te komen: met de papieren reclamefolder van de ene stuntende witgoedhandelaar in de hand naar diens concurrent.
Als de nieuwe wasmachine over een paar jaar sneuvelt, zal de daaropvolgende ongetwijfeld voorzien zijn van een dingetje dat RFID praat en leest. Tegen die tijd zit er in iedere onderbroek en sok een RFID en waarschuwt de wasmachine als U iets te heet probeert te wassen of als een rode sok de witte lakens roze dreigt te kleuren.
De bejaarde leerlingen die ik de afgelopen weken meegemaakt heb, waren nog best bij de les, maar RFID kan een zegening zijn voor hen die met geheugenverlies te kampen krijgen. In een onderzoek aan enkele Amerikaanse universiteit zijn de chips, allemaal voorzien van een uniek id-nummer, verstopt in kleding, tandenborstels, scheermesjes en boeken van alleenwonende bejaarden. Via RFID houdt een centrale pc in de smiezen met wie iemand contact heeft, of hij wel genoeg contact heeft, of hij nog leeft en beweegt, wat-ie uitspookt.
Terwijl de Amerikaanse Alzheimerstichting zeer geïnteresseerd is in wat met die dingen mogelijk is, steekt de in dat project deelnemende producent uiteraard louter loftrompetten af over de zegeningen van RFID. Die in de gezondheidszorg, met betrekking tot de veiligheid op straat, fabrieksprocessen en toezicht op natuur allen maar goede dingen kunnen brengen.
Althans, volgens Intel, hoofdsponsor van die experimentele onderzoeken. Het kan allemaal kloppen en het zal allemaal kloppen, maar niemand heeft straks iets t'ze kiezen.
De chips duiken op in alles wat U koopt en terwijl de politiek zoals altijd overal achteraan loopt, is het wachten over de eerste publicaties over misbruik van die schitterende nieuwe technieken.
Zeg nou zelf; acht U minister Donner in staat om daar op dit moment iets zinnigs over te zeggen?

++++++++++++++

Tot zover de column in de krant van zaterdag. Ik mag de komende dagen van de baas werk en plezier combineren: op naar de Cebit! De computerbeurs in Hannover, qua ziel en oppervlakte zo ongeveer een kruising tussen Schiphol en de Jaarbeurshallen. Er gaat geen laptop mee, maar wel mijn racefiets in de kofferbak. Ik ga logeren bij Frau Muller, aan de rivier onder Hameln, veel gezelliger dan in zo'n hotel met allemaal van die computerfreaks in driedelig gestreepte pakken. Hameln ligt aan de Weser, en tevens aan een fantastische fietsroute van Bremen naar Budapest, die verder naar het zuiden zowel langs de Fachwerkstrasse als langs Die Romantische Strasse voert.
Bremen - Budapest staat nog op mijn verlanglijstje, maar voor de komende dagen is mijn programma 's morgens een paar uur fietsen en daarna naar de Cebit, computers en computernieuwstjes kijken. Ik kom er volgende week in de krant op terug, en aangezien het perscentrum op de Cebit ook van enige gemakken voorzien is, zal ik vanaf daar mijn MovableType bespelen. U hoort nog van mij, vanuit Hannover.


++++++++++++++++

Posted: March 20, 2004 04:35 AM (1068 words).   

Comment over here or on my Facebook wall . . .